Fear in Athens

Er heerst angst in Griekenland, vooral in Athene. Angst voor verlies van baan, huis, bestaan. Angst voor anarchie. Angst voor racistisch geweld. Ondertussen groeit de kloof tussen arm en rijk, en daarmee ook de aanhang van de ultrarechtse Gouden Dageraad. Volgens de laatste polls zou één op de vijf Grieken op deze partij stemmen. Een partij waarvan sommige leden voor racistische moorden vastzitten. Eind september werd de hele partijtop opgepakt. De aanklacht luidde: lidmaatschap van een criminele organisatie.

In de Atheense wijk Eleonas staan een paar honderd mannen en vrouwen te wapperen met Griekse vlaggen. Door de luide speakerboxen klinken strijdliederen. Het is een demonstratie van de Gouden Dageraad tegen de mogelijke komst van de eerste moskee van Athene. De ordedienst van de Gouden Dageraad arrangeert de vrouwen en ouderen vooraan terwijl de in zwart geklede kaalgeschoren mannen, bewapend met stokken en helmen, achteraan worden gezet. Zomaar fotograferen mag niet. De pers mag alleen de demonstratie op een aangewezen plek volgen. De harde kern achteraan mag duidelijk niet in beeld komen. Hun eigen ordedienst, een stel stevige mannen met grimmige gezichten en zwarte zonnebrillen houden ons nauwlettend in de gaten. Het is één van de eerste grote publieke bijeenkomsten van de extreem rechtse nationalistische partij, sinds de moord op de antifascistische rapper Pavlos Fisas. Sinds de arrestatie van hun partij leider zien we geen rood met zwarte vlaggen met een Griekse kruis (dat erg veel weg heeft van het Nazi hakenkruis) maar zien we de blauw/witte Griekse staatsvlaggen. 

Één voor één komen Gouden Dageraad aanhangers voor de microfoon met hun persoonlijke verhalen over wat migranten hun hebben aangedaan, de buitenlander is hier de grote vijand van alles wat er mis is in het land. Parlementslid van de Gouden Dageraad Ilias Panagiotaros staat voldaan toe te kijken. Een paar dagen later spreken we hem in het parlement. Hij ziet alle migranten en moslims als een grote bedreiging voor Griekenland en voor Europa. “Moskeeën worden alleen maar gebouwd om er bommen in te maken en alle Imams zijn extremistische terroristen” aldus het parlementslid. Ook wil hij alle migrant kinderen uit de kinderdagverblijven laten halen, uit de ziekenhuizen en hun banen afpakken. “Als we aan de macht komen, wil ik in elke wijk privé orde diensten en natuurlijk veel politie”. Op de vraag of hij een Nazi is antwoordt hij fel en duidelijk. “vroeger zeiden we flikkers, dat mag nu niet meer nu moeten we homofielen zeggen, ik mag me vandaag de dag geen Nazi noemen dus zijn we Grieks Orthodoxe Nationalisten. Dat is dus onze huidige benaming”.

De Gouden Dageraad is volgens de laatste opinie peilingen de derde grootste partij van Griekenland en volgens sommige peilingen komen ze zelfs de op de tweede plaats. De extreemrechtse partij heeft vooral een opmerkelijke hoge score binnen de politie korpsen. In Griekenland stemmen namelijk agenten apart van de burgerbevolking. In de laatste verkiezingen stemde 55% van de politie op de Gouden Dageraad. Volgens Ilias Panagiotaros zullen in de komende verkiezingen tussen de 80 en 90 procent van de politie diensten stemmen op zijn partij. Panagiotaros; “Ja, 80 á 90 procent omdat die als geen ander weten wat er in dit land gebeurd. Ze staan in de frontlinies en het is niet alleen de politie die hoog gaat stemmen, ook de kustwacht, brandweer en militairen zullen op ons stemmen”. De verkiezingen zijn in Mei 2014 en terwijl de partijtop nu vast zit is Ilias Panagiotaros niet bang. “Als ze ons morgen verbieden gaan we overmorgen gewoon verder onder een nieuwe naam, we zullen er hoe dan ook zijn tijdens de verkiezingen” aldus de parlementariër. Ondertussen gaat het onderzoek tegen de partij gewoon door en komen er elke week nieuwe documenten, foto’s en films naar voren van partijleden die de Hitler groet uitbrengen, poseren met vol automatische wapens en gekleed zijn als Ku Klux Klan leden.  

Dat de Gouden Dageraad gevaarlijk is weet ook Pakistaanse migrant Rafaqat Ali die twee jaar geleden op straat belaagd werd door een groep van ongeveer 30 in zwart geklede aanhangers. Nietsvermoedend ging hij die dag naar zijn werk. Met knuppels en messen vielen ze hem aan en lieten hem met een gat in zijn hoofd en 29 messteken over zijn hele lichaam bloedend op straat achter. Rafaqat is één van de duizenden migranten die de afgelopen jaren doelwit waren van racistische aanvallen. Aangiften doen de meesten niet. Wie wel aangifte wil doen moet 100 euro betalen aan de politie en loopt een grote kans zelf vervolgt of geslagen te worden. Nu verblijft hij in een kelder onder het trappenhuis van een flat. Rafaqat overleeft met pijnstillers en komt al twee jaar niet meer buiten“ ik ziet de mannen in zijn buurt nog gewoon rond lopen alsof er niets gebeurd is” zegt Rafaqat. Elke paar uur slikt hij pillen tegen de pijn en angsten en kijkt de hele dag naar CNN Azië. Pakistaanse vrienden brengen hem boodschappen en sigaretten. “Ik ben bang! wat moet ik doen? ze kunnen me zo vermoorden, ik zie mijn toekomst niet”. Teruggaan naar Pakistan is geen optie voor hem maar weer gaan werken durft hij ook niet. 

Toch is er wel iets positief veranderd na de moord op de antifascistische rapper Pavlos Fisas en de rechtszaak tegen de partijtop van de Gouden Dageraad, verteld Mohammed Waris die in november 2013 gemolesteerd is door een Gouden Dageraad aanhanger onderweg naar zijn werk. Mohammed Waris was 15 jaar toen hij in Griekenland aankwam en spreek nu vloeiend Grieks. Hij heeft een mooi verzorgd appartement waar hij leeft met zijn vriendin. Waris; “Het laatste jaar zag ik in mijn wijk veel mensen met de zwarte kleding en de Gouden Dageraad logo’s erop. Ze liepen ermee op straat en werkten er zelfs mee in hun winkels. Je werd dan uitgescholden als je langsliep of in de buurt kwam, maar nu heeft niemand meer zulke T-shirts aan. Ik weet niet waarom maar het lijkt alsof ze hun kleding verbrand hebben”. De aanhang van de Gouden Dageraad is geschrokken door de rechtszaak tegen hun leider maar ook door de moord op twee leden door een extremistische linkse groepering. 

Toch is de angst dat het rechtse geweld weer uitbarst bij elke migrant, illegaal of niet, aanwezig. ”De mensen hebben wellicht wel de uniformen uitgetrokken maar de haat, gevoed door armoede is er nog steeds. Dagelijks krijgen we telefoontjes van geweld incidenten” verteld de president van de immigranten vakbond Javied Aslam Arain die onder andere ook werkzaam is voor Amnesty International. Zijn organisatie trekt samen op met de antifascistisch beweging in Griekenland. Als er zich een incident voordoet bellen migranten zijn organisatie. Die mobiliseren dan een Griek van de antifascistische beweging, een advocaat en een speciale agent van de anti-corruptie eenheid om samen met de migrant aangifte te doen op het politie bureau. Alleen zo zijn er getuige en dus bewijs van de aangifte en kan hij niet plots zoekraken of loopt de migrant geen onnodig risico op represailles. Dagelijks krijgt Javied Aslam Arain telefonische bedreigingen, vooral na zijn getuigenis tegen de Gouden Dageraad leider. “Ik ben niet bang zolang ik maar zichtbaar blijf, als we ons gaan verstoppen wordt het pas echt gevaarlijk. Dan kunnen ze doen wat ze willen. Onze zichtbaarheid is onze bescherming”. Javied gelooft in het Griekse rechtssysteem en hoopt dat ze spoedig verboden worden. Arain: “We houden van Griekenland, alleen is niet iedereen even gastvrij”.